• Dries Elskamp toetste het nulstandbeleid voor wilde zwijnen.

    Vemdefoto
  • .

    Zoogdier 2010 vereniging

Meer leefruimte wilde zwijnen

EPE Journalist Dries Elskamp zocht voor zijn eindscriptie rechten een origineel onderwerp. Daarbij bleef hij dicht bij huis. Hij toetste namelijk het nulstandbeleid voor wilde zwijnen. Die lopen als het ware bij hem in de tuin. Zijn conclusie is verrassend: dat beleid in Nederland is niet langer effectief en evenmin in overeenstemming met uitgangspunten van internationaal recht.

Dick van der Veen

Een actueel thema. ,,Het is een lastig thema, waar recht en ecologie samen komen en hand-in-hand gaan. In verband met mijn gezondheid – aanhoudende hartproblemen en een aantal operaties – duurde het lang voordat ik de scriptie voltooide. Ze ligt inmiddels een jaar in de kast. Wat dan het onderwerp betreft: je ziet steeds meer dat bepaalde (niet)ingrepen in de natuur niet langer vanzelfsprekend zijn", aldus Elskamp. En verder: ,,Het publiek bemoeit zich er mee en dat is een goede zaak. Laat organisaties, terreineigenaren en overheden maar eens uitleggen waarom bepaalde ingrepen en beheermaatregelen wel of niet nodig zijn. Ik heb daar vanuit het natuurbeschermingsrecht een kleine bijdrage aan willen leveren."

EIGEN LEVEN In zijn scriptie geeft Elskamp aan dat het nulstandbeleid uit de jaren tachtig/ negentig van de vorige eeuw alleen op de Veluwe en ten oosten van Roermond wilde zwijnen in de natuur tolereert in een beperkt aantal. Volgens professor Kees Bastmeijer van de Tilburg University is dat teveel een eigen leven gaan leiden. In andere natuurgebieden in Gelderland, Noord Brabant en Limburg vestigden zich populaties die volgens ecologen in beginsel levensvatbaar en vitaal zijn. ,,De invasie hier komt overeen met het beeld in andere delen van Europa. Met name in Duitsland is sprake van massale herkolonisatie, met als geziene oorzaken de warmere winters en toegenomen maïsteelt. Provincies vrezen toenemende overlast en schade bij het vrijgeven van natuurterrein voor de zwijnen." Elskamp toetste het beleid aan rechtsregels en uitgangspunten van met name internationaal recht op het gebied van natuur en milieu. Internationale verdragen gaan niet alleen uit van het behoud van biodiversiteit, biotoop en dier- en plantensoorten, maar tevens van herstel van leefgebieden en natuurwaarden waar mogelijk.

De Nederlandse Rijksnatuurvisie 2014-2025 is daarop aangepast en propageert tevens dat herstel. ,,Kernpunt van de visie is een omslag in denken: natuur hoort midden in de samenleving thuis en niet alleen in beschermde natuurgebieden", schrijft het kabinet in zijn visie. Binnen het concept in de verdragen staat niet langer het nut van dieren voor de mens centraal, maar.onder meer biodiversiteit en duurzaam gebruik en ontwikkeling zijn beleidbepalend geworden.

FUNCTIE De vraag waar wilde zwijnen wel en niet welkom zijn moet worden gemotiveerd. De schrijver wijst op de zogenaamde kansenkaart uit 2010. ,,De meeste varkens leven niet in getolereerde gebieden, maar in nieuwe vestigingsgebieden rond Groesbeek en het Limburgse heuvelland. Het verdwijnen van tussenrasters op de Veluwe leidde tot meer genetische variatie en vitale dieren. Ecologen bepleiten meer verbindingszones. Hoeveel wilde zwijnen in Nederland leven is nauwelijks aan te geven.

Voor de Veluwe geldt een streefstand 1350-1500, afhankelijk van de voedselsituatie. Het werkelijke aantal loopt in de duizenden. Faunabeheer telde 2018 6.200 zwijnen in de provincie Gelderland." Zie voor complete scriptie: https://research.ou.nl/en/studentTheses/wie-beschermt-het-wild-zwijn-tegen-het-nulstandbeleid

Op de kaart: Oranje: potentieel leefgebied. Zwart: waarnemingen tussen het jaar 2000 en heden.