• Jonker (links) en Hendriks nemen de toren in ogenschouw. De steiger komt tot een halve meter onder de spits van de toren.

    Dick van der Veen

Toren kerk Epe binnenkort in steigers

EPE In het kader van periodieke instandhouding gaat de toren van de Grote kerk in Epe op 14 augustus in de steigers. Tufsteen en voegen van met name de bovenbouw, deels ook de onderbouw, constructiewerk, klokken en wijzerplaat plus de verlichting ervan worden gedurende een periode van twaalf weken onder handen genomen door een viertal aannemers, ieder op hun eigen terrein.

Dick van der Veen

Kerkrentmeester Ben Jonker en bouwkundig adviseur Theo Hendriks van de Monumentenwacht Gelderland praten ons bij over de omvangrijke operatie, die volgt op voorafgaand dakherstel en aanpak interieur in voorafgaande fasen. De onderbouw van de kerk is het oudste deel en stamt uit de 12e eeuw, de bovenbouw is van rond 1.400. Epenaar Jan van Zellem beschrijft in een tweetal spraakmakende boeken op wetenschappelijk niveau de samenstelling van kerk en toren van de Grote of Sint Maartenskerk. In dezelfde periode van 12 weken krijgt ook het Meereorgel een onderhoudsbeurt door orgelmaker Reil, die op dit vlak een reputatie geniet. Tijdens de eredienst blijft orgelbegeleiding van kracht. Rijksmonumentenzorg neemt vijftig procent van de kosten, rond 256.000 euro, voor haar rekening. De stichting Vrinden van Toren en Grote Kerk draagt een groot deel van de resterende kosten. De gemeente Epe verleent 10 procent subsidie. Hendriks, gespecialiseerd in dit werk schreef een totaalplan, dat instemming en waardering kreeg.

GELIJKTIJDIG Een periodiek instandhoudingsplan beslaat een periode van zes jaar. Door de werkzaamheden in één jaar te concentreren kan een efficiencyslag worden gemaakt. Na aanpak van tufsteen en voegwerk zou anders voor uurwerk en wijzerplaats opnieuw steigerwerk noodzakelijk zijn, hetgeen de kosten in ruime mate verhoogt. De verlichting van de wijzerplaat valt niet onder de subsidie. Toch wel degelijk beeldbepalend. De kerk schrijft andere fondsen aan om een bijdrage te leveren.

Hendriks: ,,Ik heb een aantal voorbeelden van projecten waarvoor het rijk een subsidie toezegde, maar die niet werden uitgevoerd. Het kan gaan om een overschrijding van het landelijk budget van 40 à 50 miljoen euro, maar ook om reden dat door fusie van kerken er één of meer worden afgestoten. Recent gebeurde dat met parochies in deze regio." Dan verpaupert zo'n monumentaal pand? ,,Gelukkig gaat dat niet zo snel. Je kunt denken aan projecten die niet boven de financiële polsstok uitspringen. Gefaseerde aanpak, uitgesmeerd over zes jaren, waarbij de technische noodzaak niet leidend is." Wat de Grote Kerk betreft is sprake van een echte APK-keuring en zeker geen smeerbeurt. Een spectaculair gebeuren, zeker als straks de wijzerplaats verdwijnt samen met de haan. Op 22 augustus rijdt de grote kraan van Herms voor. De kerenraad van de Grote Kerk verdient een compliment voor de wijze waarop ze met de trots van het dorp omspringt. Door de kerk ook open te stellen voor alternatief gebruik dat passend is kan het monument in goede staat blijven.