• Arjan Glas

Hattem: samenwerken bij transformatie

'Transitie jeugd, zorg en werk' is een serie artikelen die aandacht schenkt aan deze veranderingen en de gevolgen die dit heeft voor betrokken partijen en personen. Gemeenten uit de regio Noord West Veluwe laten horen hoe zij met de implementatie van dit takenpakket omgaan. Wethouder Hospers van de gemeente Hattem, heeft welzijn en jeugd in zijn portefeuille. Wethouder Tigchelaar heeft de Participatiewet in haar portefeuille. Beiden hebben volop te maken met de transitie jeugd, zorg en werk.

De transitie in het sociale domein is de grootste naoorlogse hervorming op wetgevingsgebied. Lokale gemeenten zijn verantwoordelijk voor een groot takenpakket. De vraag is hoe gemeente Hattem hiermee omgaat en of de gemeente klaar is om uitvoering te geven aan de transitie. Vanuit het klassieke stadhuis van Hattem, in 1618 verbouwd tot de huidige stijl, geven de wethouders antwoord op deze en andere vragen.

door Arjan Glas

@ArjanGlas

Hospers: ,,voor een kleine gemeente is deze transitie een grote kluif, een grote uitdaging. In 2014 hadden we twee belangrijke speerpunten; Als eerste wilden wij als gemeente Hattem transitieproof zijn. Dit betekent dat wij vanaf 1 januari 2015 die zorg kunnen leveren die noodzakelijk is. Vanaf 1 januari zijn wij volop bezig om de transformatie van het sociale domein vorm te geven. Het tweede speerpunt was: dit kunnen we niet alleen, daarom werken we samen met andere gemeenten in regionaal verband. Voor de Zorg werken wij samen in de regio met Apeldoorn als centrumgemeente.

Vanaf 2013 hebben wij al een algemene voorziening voor hulp in de huishouding. Vanaf 1 januari is daar de algemene voorziening van regie ondersteuning bijgekomen. Deze voorzieningen zijn laagdrempelig voor de burgers. Wij doen dit in samenwerking met vier zorgaanbieders in Hattem."

REGIONAAL PLATFORM Speerpunten in het nieuwe beleid zijn de Participatiewet, de Jeugdwet en de Wmo. De Participatiewet is een nieuwe wet waarin WWB (Wet Werk en Bijstand), WSW (Wet Sociale Werkvoorziening) en Wajong samengevoegd zijn. De gemeente is verantwoordelijk voor re-integratie en ondersteuning van mensen die kunnen werken.

Tigchelaar: ,,De Participatiewet is nieuw. Daarvoor hebben wij nieuwe beleidsregels en verordeningen opgesteld. Daarnaast hebben wij onze consulenten voorbereid op vragen van de burger. Voor de arbeidsmarkt oriënteert Hattem zich op de regio Zwolle. Met economie en participatie in mijn portefeuille kan ik bestaande contacten met ondernemers en mijn kennis van de lokale arbeidsmarkt inzetten voor het participatievraagstuk.

Met veertien gemeenten zijn wij het werkbedrijf RPA gestart. Zwolle is hierbij de centrumgemeente. Het Regionaal Platform Arbeidsparticipatie is een netwerkorganisatie van overheid, onderwijs, werkgevers en de vakbonden. Deze organisatie vloeit voort uit de landelijke indeling van arbeidsmarktregio's. Met dit werkbedrijf willen wij ons deel van landelijke afspraken over 100.000 garantiebanen realiseren.

In onze arbeidsmarktregio hebben wij een sociaal akkoord gesloten waarin wij hiernaast de ambitie hebben om duizend banen extra te creëren. Dit is mogelijk door goede matches te maken tussen de partijen en als netwerkorganisatie te opereren. Ter voorbereiding op de Participatiewet is in 2014 de pilot Regelluw van start gegaan. Hiermee willen we de werkgever zoveel mogelijk ontzorgen. Het is mogelijk om eerst werkervaringsplekken te creëren."

WERKMAKELAAR ,,In Hattem hebben we de functie van werkmakelaar gecreëerd. Met de werkmakelaar ga ik naar de werkgevers. De werkmakelaar kijkt op een ander manier naar bedrijven en probeert banen te scheppen. We zijn ervan overtuigd dat we samen nieuwe banen kunnen creëren. We hebben instrumenten ontwikkeld die het in dienst nemen van iemand met een beperking aantrekkelijker maakt. Bijvoorbeeld: als een persoon in dienst is, ontvangt de werkgever een loonkostensubsidie. De mindset bij ondernemers willen wij veranderen van 'vervelend' naar 'prettig'.

TOEKOMST WEZO Door de Participatiewet verandert de rol van de Wezo Groep Zwolle als sociale werkvoorzieningsorganisatie. De instroom van nieuwe mensen is gestopt. Samen met vijf andere gemeenten zijn wij aandeelhouder van Wezo. Dit jaar blijft alles nog zoals het is en wordt er veel over de toekomst gesproken met elkaar. Er is nog discussie over het beleid voor de toekomst. Hoe gaan we het concreet invullen? Wat wel zeker is, is dat uiteindelijk alle aandelen van Wezo naar gemeente Zwolle gaan. Met Zwolle zullen we afstemmen welke diensten de gemeente Hattem gaat afnemen.

TOEGANGSTEAMS De AWBZ-taken zijn verschoven naar de gemeente. Tegelijk moet de nieuwe visie op zorg vormgegeven worden; zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Dit is een grote verantwoordelijkheid voor de gemeente.

Hospers: ,,We zijn goed voorgesorteerd en hebben een duidelijke visie over hoe we dit willen realiseren. De inkoop van complexe zorg hebben we regionaal en bovenregionaal gedaan. De toegang tot die zorg verlenen we lokaal in ons loket voor zorg en welzijn op het stadshuis. Hier kunnen we de slag maken in de verbinding met de burger. Ons toegangsteam, dat de hulpvragen beoordeelt, bestaat uit medewerkers met verschillende expertises.

Onze gemeentelijke ketenregisseur wordt ingezet voor de integrale aanpak bij meervoudige problemen. Zo raakt de hulp niet versnippert. Onze visie is: één gezin, één regisseur en één plan.

Hulpvragen komen bij het lokale loket. Daar wordt in eerste instantie gekeken naar de mogelijkheden van 'eigen kracht'. Wat kan iemand zelf, wat kunnen we doen om diegene zo te ondersteunen dat hij/zij zich weer kan redden? Als de eigen omgeving niet in staat is om een oplossing te bieden, kijken we naar de algemene voorzieningen. Lukt dat niet, dan bieden we een maatwerk oplossing."

JEUGDWET Ook bij de nieuwe Jeugdwet is de gemeente verantwoordelijk. De transformatie van beleid mag vormgegeven worden met minder budget. De zorg moet dichterbij en minder bureaucratisch geleverd worden.

Hospers: ,,De kernvraag is de toegang tot de jeugdzorg. Hoe ga je die verlenen? Wij zijn namelijk niet de enige die mogen beslissen welke hulp nodig is en wie van welke hulp gebruik mag maken. Ook de huisartsen, jeugdartsen of medisch specialisten hebben de bevoegdheid om door te verwijzen naar zorg die de gemeente betaalt. Hierop heeft de gemeente geen controle. Daarom proberen wij goede afspraken te maken met huisartsen en instellingen om de grip te behouden. Deze samenwerking moet nog groeien. Ook hier is het doel is om het aantal zorgverleners op één gezin terug te brengen. Voor alle vragen op het gebied van Jeugd kunnen jeugdigen en inwoners zich melden bij het Centrum voor Jeugd en gezin (CJG)."

UITDAGING Hospers: ,,De uitdaging is om deze transformatie te laten slagen binnen het beschikbare budget. Daarvoor is het belangrijk dat we de risico's regionaal gaan spreiden. Zo kunnen wij een duurzaam en stabiel beleid neerzetten. Voor overheid en burger is dit een cultuuromslag: Wat kunnen wij voor elkaar betekenen, in plaats van waar heb ik recht op?"

Tigchelaar: ,,Werk is belangrijk, niet alleen voor het inkomen, maar ook voor de dagelijkse structuur en de sociale contacten. Een transparant digitaal platform waar de vraag van werkgevers naar en het aanbod van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt samen komen, zou fantastisch zijn."

Foto: Hospers (links) en Tigchelaar: "Door samen te werken kunnen wij een duurzaam en stabiel beleid neerzetten."