Adders hebben het moeilijk op de Veluwe

'T HARDE - Door onder andere verdroging van grasstroken en heideverschraling hebben adders het moeilijk op de Veluwe. Om de populatie in beeld te brengen roept amateur-veldbioloog Marc Abuys een ieder op waarnemingen aan hem door te geven. De inwoner van 't Harde heeft liefst elf jaar veldwerk verricht in deze omgeving. ,,Er zijn de afgelopen tientallen jaren wel inventarisaties geweest, maar dan op kleine schaal." Hij spreekt van dalingen tot wel 85%.door Barry WensinkAbuys geeft aan dat het noordelijke deel van de Veluwe bekend staat als een witte plek. ,,Kleine groepen mensen hebben onderzoek gedaan en een aantal nieuwe populaties van de zandhagedis en de zeldzame adder zijn daarbij opgevallen. Lokaal moet gevreesd worden voor het verdwijnen van de kwetsbare en beschermde adder. De gladde slang, weliswaar ook zeldzaam, heeft veel minder last van de verdrogende omstandigheden en wordt juist regelmatiger gevonden. Na zo´n veertig jaar terug in de tijd van veldopnamen en gegevens verzamelen op de Veluwe is het zover. Door initiatieven en veel data verzamelen is het tijd voor een publicatie rond status en bescherming van adders. Dit is ons grootste zorgenkindje."De natuurliefhebber geeft aan dat onderzoek en gesprekken in de regio op de Haere, Noorderbos, De Dellen en de Epenerbossen nieuwe waarnemingen tot gevolg hebben gehad. Zo zijn aan de westzijde van de A28 nieuwe locaties naar voren gekomen. ,,Verstoring is voor de adder desastreus en dat zorgt voor problemen met zijn energie huishouding. Bij het vaker verstoren door bijvoorbeeld publiek, loslopende honden en/of katten kan het zijn dat een heel seizoen wegvalt en dieren een jaar niet aan de voortplanting deelnemen."Marc Abuys maakt duidelijk dat in diverse delen van de Noord-Veluwe onlangs onbekende populaties gevonden zijn van de adder. ,,Dit is bijzonder, want zelfs op delen waar relatief veel recreatie is en die geïsoleerd liggen van heide en heischrale graslanden waar geen waarnemingen bekend waren, konden er na intensief inventariseren en vragen wel degelijk historische en recente waarnemingen worden opgetekend. Na analyses is meermaals naar voren gekomen dat er uitermate snel een aantal ecologische verbindingen moet komen onder de A28 door om de Noordwest-Veluwe te ontsluiten van zijn geïsoleerde ligging." Het zou de populatie van de Europese adder, hazelworm, zandhagedis, diverse amfibieen als de rugstreeppad en heikikker, woelmuizen, vlinders,sprinkhanen etc ten goede moeten komen.Ook in gebieden als De Dellen, Landgoed Petrea en De Tonnenberg hebben de dieren het moeilijk. ,,De noodklok mag daar luiden voor de wegkwijnende adder. Slechts op de Doornspijkse heide (defensie), in Tongeren, Gortel en de Kroondomeinen bij Uddel en Meerveld zijn nog stabiele populaties te vinden. Kleine populaties bij Vaassen, Emst en ten noorden en oosten van Apeldoorn staan onder druk. Op de Elspeetse heide en bij Vierhouten is er weinig bekend van deze populaties, al hebben wij lokaal aardige aantallen kunnen vinden. De eens zo grote populatie bij Ermelo en Speuld heeft ook een royale krimp moeten meemaken. Het is niet duidelijk wat daarvan de oorzaken zijn. Zeker is dat de adder op de zuidwest regio en de Veluwezoom extreme last van genetische verarming heeft gekregen en daar dreiging is van lokale uitsterving. De grootste populaties zijn te vinden op de Kroondomeinen, Uddelse buurtveld, Nieuw Milligen en de regio Kootwijk. Verder zijn er nabij Garderen en Stroe op geschikte dagen tientallen dieren te zien."Volgens de inwoner van 't Harde is de adder onbekend bij vele beheerders, recreatie landeigenaren en eigenaren van privé terreinen. ,,In de omgeving van Epe, Nunspeet en Wapenveld werden dieren zomaar verwijderd, omdat ze overlast zouden veroorzaken. Er werd onzorgvuldig omgegaan met een soort waarvoor altijd melding moet worden gedaan bij veldexperts en die je op geen enkele manier mag verstoren."Abuys pleit voor kilometers lange begeleidende wanden en doorgangen en specifieke reptielen passages op de A28 en op wegen als de N310, N303 en N344 en de rijksweg A1 tussen Amersfoort en Apeldoorn. ,,Hier zien we regelmatig slangen, dood en levend, langs de wegen. Op de Veluwe zijn weinig van dergelijke voorzieningen, waar dat in Overijssel en het Reestdal wel zo is. Een ieder die een dode en/of levende adder heeft gezien kan dit doorgeven via wolfhounds32@hotmail.com of 0525-651767.